Sri Matangi Stotram 4 (Devi Shatkam)

ಅಂಬ ಶಶಿಬಿಂಬವದನೇ ಕಂಬುಗ್ರೀವೇ ಕಠೋರಕುಚಕುಂಭೇ |
ಅಂಬರಸಮಾನಮಧ್ಯೇ ಶಂಭರರಿಪುವೈರಿದೇವಿ ಮಾಂ ಪಾಹಿ || ೧ ||

ಕುಂದಮುಕುಲಾಗ್ರದಂತಾಂ ಕುಂಕುಮಪಂಕೇನ ಲಿಪ್ತಕುಚಭಾರಾಮ್ |
ಆನೀಲನೀಲದೇಹಾಮಂಬಾಮಖಿಲಾಂಡನಾಯಕೀಂ ವಂದೇ || ೨ ||

ಸರಿಗಮಪಧನಿರತಾಂತಾಂ ವೀಣಾಸಂಕ್ರಾಂತಚಾರುಹಸ್ತಾಂ ತಾಮ್ |
ಶಾಂತಾಂ ಮೃದುಲಸ್ವಾಂತಾಂ ಕುಚಭರತಾಂತಾಂ ನಮಾಮಿ ಶಿವಕಾಂತಾಮ್ || ೩ ||

ಅವಟುತಟಘಟಿತಚೂಲೀತಾಡಿತತಾಲೀಪಲಾಶತಾಟಂಕಾಮ್ |
ವೀಣಾವಾದನವೇಲಾಕಂಪಿತಶಿರಸಂ ನಮಾಮಿ ಮಾತಂಗೀಮ್ || ೪ ||

ವೀಣಾರಸಾನುಷಂಗಂ ವಿಕಚಮದಾಮೋದಮಾಧುರೀಭೃಂಗಮ್ |
ಕರುಣಾಪೂರಿತರಂಗಂ ಕಲಯೇ ಮಾತಂಗಕನ್ಯಕಾಪಾಂಗಮ್ || ೫ ||

ದಯಮಾನದೀರ್ಘನಯನಾಂ ದೇಶಿಕರೂಪೇಣ ದರ್ಶಿತಾಭ್ಯುದಯಾಮ್ |
ವಾಮಕುಚನಿಹಿತವೀಣಾಂ ವರದಾಂ ಸಂಗೀತ ಮಾತೃಕಾಂ ವಂದೇ || ೬ ||

ಸ್ಮರೇತ್ ಪ್ರಥಮಪುಷ್ಪಿಣೀಂ ರುಧಿರಬಿಂಬು ನೀಲಾಂಬರಾಂ
ಗೃಹಿತಮಧುಪಾತ್ರಕಾಂ ಮದವಿಘೂರ್ಣನೇತ್ರಾಂಚಲಾಮ್ |
ಕರಸ್ಫುರಿತವಲ್ಲಕೀಂ ವಿಮಲಶಂಖತಾಟಂಕಿನೀಂ
ಘನಸ್ತನಭರಾಲಸಾಂ ಗಳಿತಚೇಳಿಕಾಂ ಶ್ಯಾಮಲಾಮ್ || ೭ ||

ಸಕುಂಕುಮವಿಲೇಪನಾಮಲಕಚುಂಬಿಕಸ್ತೂರಿಕಾಂ
ಸಮಂದಹಸಿತೇಕ್ಷಣಾಂ ಸಶರಚಾಪಪಾಶಾಂಕುಶಾಮ್ |
ಅಶೇಷಜನಮೋಹಿನೀಮರುಣಮಾಲ್ಯಭೂಷಾಂಬರಾಂ
ಜಪಾಕುಸುಮಭಾಸುರಾಂ ಜಪವಿಧೌ ಸ್ಮರೇದಂಬಿಕಾಮ್ || ೮ ||

ಮಾಣಿಕ್ಯವೀಣಾಮುಪಲಾಲಯಂತೀಂ
ಮದಾಲಸಾಂ ಮಂಜುಳವಾಗ್ವಿಲಾಸಾಮ್ |
ಮಾಹೇಂದ್ರನೀಲದ್ಯುತಿಕೋಮಲಾಂಗೀಂ
ಮಾತಂಗಕನ್ಯಾಂ ಮನಸಾ ಸ್ಮರಾಮಿ || ೯ ||

ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ

ಶ್ರೀ ಮಾತಂಗೀ ದೇವಿ ಪರಿಚಯ:

ಶ್ರೀ ಮಾತಂಗೀ ದೇವಿಯು ದಶ ಮಹಾವಿದ್ಯೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಶ್ಯಾಮಲಾ ದೇವಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾಮ. ಇವಳು ವಾಗ್ದೇವತೆ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆಗಳ ದೇವತೆ. ವೀಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ, ಶುಕ (ಗಿಳಿ)ದಿಂದ ಸದಾ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಈ ದೇವಿಯು ಜ್ಞಾನ, ವಾಗ್ವೈಭವ ಮತ್ತು ಕಲಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಇವಳು ನೀಲಿ/ಶ್ಯಾಮಲ ವರ್ಣದವಳು, ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿರುವವಳು ಮತ್ತು ಕದಂಬ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವಳು.

ಶ್ಲೋಕ ೧:
ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಎದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಶಂಭರರಿಪುವಿನ ಶತ್ರುವಾದ ದೇವಿಯೇ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

ಶ್ಲೋಕ ೨:
ಕುಂದ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳಿನ ತುದಿಯಂತೆ ಚೂಪಾದ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾದ ಎದೆಯ ಭಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ನೀಲಿ ನೀಲಿ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಎಲ್ಲಾ ಆಂಡಲಗಳ ನಾಯಕಿಯಾದ ಅಂಬಾ ದೇವಿಯನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ ೩:
ಸ, ರಿ, ಗ, ಮ, ಪ, ಧ, ನ ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತಳಾದ, ವೀಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಮೃದುವಾದ ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಶಾಂತಳಾದ, ಮೃದುವಾದ ಸ್ವಭಾವದ, ಎದೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಶಿವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ ೪:
ಅವಟು, ತಾಳ, ಘಟ, ಚೂಲು, ತಾಡಿತ, ತಾಳಿ, ಪಲಾಶ, ತಾಟಂಕಾಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ವೀಣಾ ವಾದನದಿಂದ ತಲೆಯನ್ನು ಅಲುಗಿಸುವ ಮಾತಂಗೀ ದೇವಿಯನ್ನು ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ ೫:
ವೀಣಾ ರಸದ ಅನುಷಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ವಿಕಚವಾದ ಮಧುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಮಧುರವಾದ ಭೃಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಂಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮಾತಂಗಕನ್ಯಕಾಪಾಂಗವನ್ನು ನಮಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ ೬:
ದೀರ್ಘವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ದಯಾಳುವಾದ, ದೇಶಿಕರೂಪದಿಂದ ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನು ತೋರಿಸುವ, ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ವೀಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ, ವರದೆಯನ್ನು ಕೊಡುವ, ಸಂಗೀತ ಮಾತೃಕೆಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ ೭:
ರುಧಿರ ಬಿಂಬು, ನೀಲಾಂಬರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಮಧುಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ, ಮದದಿಂದ ತಿರುಗುವ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಅಚಲಳಾದ, ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ವಲ್ಲರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಪವಿತ್ರವಾದ ಶಂಖ ತಾಟಂಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಘನವಾದ ಎದೆಯ ಭಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಚೇಳಿನಂತೆ ನಡೆಯುವ ಶ್ಯಾಮಲಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ ೮:
ಕುಂಕುಮವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ, ಮೃದುವಾದ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಕಸ್ತೂರಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಕ್ಕಿರುವ, ಬಾಣ, ಚಾಪ, ಪಾಶ, ಅಂಕುಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜನರನ್ನು ಮೋಹಿಸುವ, ಅರುಣ ಮಾಲ್ಯ, ಭೂಷಣ, ಅಂಬರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಜಪಾಕುಸುಮದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಜಪವಿಧೌದಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ಲೋಕ ೯:
ಮಾಣಿಕ್ಯ ವೀಣೆಯನ್ನು ಆಲಂಗಿಸುವ, ಮದಾಲಸೆಯಾದ, ಮೃದುವಾದ ವಾಗ್ವಿಲಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಮಾಹೇಂದ್ರ ನೀಲಿ ದ್ಯುತಿಯಿಂದ ಕೋಮಲಾಂಗಿಯಾದ ಮಾತಂಗಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ.