ವಿಶ್ವಮಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಶಿವಂ ವ್ರಜತಿ |
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಪಞ್ಚಾಕ್ಷರಮನುಭವತಿ |
ಓಂ ಅಗ್ನಿರಿತಿ ಭಸ್ಮ |
ವಾಯುರಿತಿ ಭಸ್ಮ |
ಓಂ ಆತ್ಮಾ ಪರಶಿವದ್ವಯೋ ಗುರುಃ ಶಿವಃ |
ಗುರೂಣಾಂ ಸರ್ವವಿಶ್ವಮಿದಂ ವಿಶ್ವಮಂತ್ರೇಣ ಧಾರ್ಯಮ್ |
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ರುದ್ರೋಪನಿಷತ್ ರುದ್ರನ (ಶಿವನ) ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಅವನ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥ.
ಮುಖ್ಯ ತಾತ್ಪರ್ಯ:
ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಿವಸ್ವರೂಪ: "ವಿಶ್ವಮಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಶಿವಂ ವ್ರಜತಿ" - ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರರ್ಥ, ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಿವನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಪಂಚಾಕ್ಷರವನ್ನು (ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ) ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಹಿಮೆ: ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವು ಶಿವನ ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳ ಸ್ವರೂಪ. ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವುದರಿಂದ ಜೀವಾತ್ಮನು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಂಚಾಕ್ಷರವೆಂದರೆ "ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ" - ಇದು ಶಿವನ ಪಂಚಮುಖ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನ ಭಸ್ಮ: "ಓಂ ಅಗ್ನಿರಿತಿ ಭಸ್ಮ, ವಾಯುರಿತಿ ಭಸ್ಮ" - ಅಗ್ನಿಯು ಭಸ್ಮ, ವಾಯುವು ಭಸ್ಮ. ಇಡೀ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಕೊನೆಗೆ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಇದು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ನಶ್ವರ, ಕೇವಲ ಶಿವನು ಮಾತ್ರ ನಿತ್ಯ.
ಗುರು ಶಿವಸ್ವರೂಪ: "ಆತ್ಮಾ ಪರಶಿವದ್ವಯೋ ಗುರುಃ ಶಿವಃ" - ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಶಿವರ ಎರಡೂ ಸ್ವರೂಪದ ಗುರುವು ಶಿವನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಗುರುವಿನಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು, ಶಿವನಲ್ಲಿ ಗುರುವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು. ಇದು ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವ.
ವಿಶ್ವಮಂತ್ರ: "ಸರ್ವವಿಶ್ವಮಿದಂ ವಿಶ್ವಮಂತ್ರೇಣ ಧಾರ್ಯಮ್" - ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನು ವಿಶ್ವಮಂತ್ರದಿಂದ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಶ್ವಮಂತ್ರವೆಂದರೆ ಶಿವನ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ. ಇದರಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಶಿವ ತತ್ವಜ್ಞಾನ: ರುದ್ರೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವನು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಸ್ಥಿತಿಕರ್ತ ಮತ್ತು ಲಯಕರ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮಾತ್ರ ಜನ್ಮ ಮರಣದ ಚಕ್ರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಬಹುದು. ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಾಯುವು ಭಸ್ಮವಾಗುವಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೂಡ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಶಿವನ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾತ್ರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಜಪ: ಈ ಉಪನಿಷತ್ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪಂಚಾಕ್ಷರವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಂತ್ರವು ಜೀವಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಈ ಉಪನಿಷತ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ವಿಶ್ವಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶಿವನನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದವನು ಮಾತ್ರ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.