ಜಾಬಾಲೋಪನಿಷತ್

ಓಂ ಪೂರ್ಣಮದಃ ಪೂರ್ಣಮಿದಂ ಪೂರ್ಣಾತ್ ಪೂರ್ಣಮುದಚ್ಯತೇ |

ಪೂರ್ಣಸ್ಯ ಪೂರ್ಣಮಾದಾಯ ಪೂರ್ಣಮೇವಾವಶಿಷ್ಯತೇ

|| ಅಥ ಪ್ರಥಮ ಖಂಡಃ |

ಬೃಹಸ್ಪತಿರುವಾಚ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಮ್ |

ಯದನು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ದೇವಾನಾಂ ದೇವಯಜನಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಭೂತಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಸದನಮ್ |

ಅವಿಮುಕ್ತಂ ವೈ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ದೇವಾನಾಂ ದೇವಯಜನಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಭೂತಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಸದನಮ್ |

ತಸ್ಮಾದ್ಯತ್ರ ಕ್ವಚನ ಗಚ್ಛತಿ ತದೇವ ಮನ್ಯೇತೇತಿ |

ಇದಂ ವೈ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ದೇವಾನಾಂ ದೇವಯಜನಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಭೂತಾನಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಸದನಮ್ |

ಅತ್ರ ಹಿ ಜಂತೋಃ ಪ್ರಾಣೇಷೂತ್ಕ್ರಮಮಾಣೇಷು ರುದ್ರಸ್ತಾರಕಂ ಬ್ರಹ್ಮ ವ್ಯಾಚಷ್ಟೇ ಯೇನಾಸಾವಮೃತೀ ಭೂತ್ವಾ ಮೋಕ್ಷೀ ಭವತಿ |

ತಸ್ಮಾದವಿಮುಕ್ತಮೇವ ನಿಷೇವೇತಾವಿಮುಕ್ತಂ ನ ವಿಮುಞ್ಚೇತ್ |

ಏವಮೇವೈತದ್ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಏವಮೇವೈತದ್ಭಗವನ್ ಇತಿ ವೈ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯೇತಿ || ೧ ||

|| ಅಥ ದ್ವಿತೀಯ ಖಂಡಃ |

ಅಥ ಹೈನಮತ್ರಿಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಮ್ |

ಯ ಏಷೋಽನಂತೋಽವ್ಯಕ್ತ ಆತ್ಮಾ ತಂ ಕಥಮಹಂ ವಿಜಾನೀಯಾಮಿತಿ |

ಸ ಹೋವಾಚ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಃ |

ಸೋಽವಿಮುಕ್ತ ಉಪಾಸ್ಯೋ ಯ ಏಷೋಽನಂತೋಽವ್ಯಕ್ತ ಆತ್ಮಾ ಸೋಽವಿಮುಕ್ತೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಇತಿ || ೧ ||

ಸೋಽವಿಮುಕ್ತಃ ಕಸ್ಮಿನ್ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಇತಿ |

ವರಣಾಯಾಂ ನಾಸ್ಯಾಂ ಚ ಮಧ್ಯೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಇತಿ |

ಕಾ ವೈ ವರಣಾ ಕಾ ಚ ನಾಶೀತಿ |

ಸರ್ವಾನಿಂದ್ರಿಯಕೃತಾಂದೋಷಾನ್ವಾರಯತೀತಿ ತೇನ ವರಣಾ ಭವತಿ |

ಸರ್ವಾನಿಂದ್ರಿಯಕೃತಾನ್ ಪಾಪಾನ್ ನಾಶಯತೀತಿ ತೇನ ನಾಸೀ ಭವತೀತಿ |

ಕತಮಚ್ಚಾಸ್ಯ ಸ್ಥಾನಂ ಭವತೀತಿ |

ಭ್ರುವೋರ್ಘ್ರಾಣಸ್ಯ ಚ ಯಃ ಸಂಧಿಃ ಸ ಏಷ ದ್ಯೌರ್ಲೋಕಸ್ಯ ಪರಸ್ಯ ಚ ಸಂಧಿರ್ಭವತೀತಿ |

ಏತದ್ವೈ ಸಂಧಿಂ ಸಂಧ್ಯಾಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ ಉಪಾಸತ ಇತಿ |

ಸೋಽವಿಮುಕ್ತ ಉಪಾಸ್ಯ ಇತಿ |

ಸೋಽವಿಮುಕ್ತಂ ಜ್ಞಾನಮಾಚಷ್ಟೇ |

ಯೋ ವೈ ತದೇವಂ ವೇದೇತಿ || ೨ ||

|| ಅಥ ತೃತೀಯಃ ಖಂಡಃ |

ಅಥ ಹೈನಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣ ಊಚುಃ |

ಕಿಂ ಜಪ್ಯೇನಾಮೃತತ್ವಂ ಬ್ರೂಹೀತಿ |

ಸ ಹೋವಾಚ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಃ |

ಶತರುದ್ರೀಯೇಣೇತಿ |

ಏತಾನ್ಯೇವ ಹ ವಾ ಅಮೃತಸ್ಯ ನಾಮಧೇಯಾನಿ |

ಏತೈರ್ಹ ವಾ ಅಮೃತೋ ಭವತೀತಿ ಏವಮೇವೈತದ್ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಃ || ೧ ||

|| ಅಥ ಚತುರ್ಥ ಖಂಡಃ |

ಅಥ ಜನಕೋ ಹ ವೈದೇಹೋ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಮುಪಸಮೇತ್ಯೋವಾಚ |

ಭಗವನ್ಸಂನ್ಯಾಸಮನುಬ್ರೂಹೀತಿ |

ಸ ಹೋವಾಚ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಃ |

ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಸಮಾಪ್ಯ ಗೃಹೀ ಭವೇತ್ |

ಗೃಹೀ ಭೂತ್ವಾ ವನೀ ಭವೇತ್ |

ವನೀ ಭೂತ್ವಾ ಪ್ರವ್ರಜೇತ್ |

ಯದಿ ವೇತರಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾದೇವ ಪ್ರವ್ರಜೇದ್ಗೃಹಾದ್ವಾ ವನಾದ್ವಾ |

ಅಥ ಪುನರವ್ರತೀ ವಾ ವ್ರತೀ ವಾ ಸ್ನಾತಕೋ ವಾಸ್ನಾತಕೋ ವಾ ಉತ್ಸಂನಾಗ್ನಿರನಗ್ನಿಕೋ ವಾ ಯದಹರೇವ ವಿರಜೇತ್ತದಹರೇವ ಪ್ರವ್ರಜೇತ್ || ೧ ||

ತದ್ಧೈಕೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಮೇವೇಷ್ಟಿಂ ಕುರ್ವಂತಿ |

ತದು ತಥಾ ನ ಕುರ್ಯಾತ್ |

ಆಗ್ನೇಯೀಮೇವ ಕುರ್ಯಾತ್ |

ಅಗ್ನಿರ್ಹಿ ವೈ ಪ್ರಾಣಃ |

ಪ್ರಾಣಮೇವೈತಯಾ ಕರೋತಿ |

ತ್ರೈಧಾತವೀಯಾಮೇವ ಕುರ್ಯಾತ್ |

ಏತಯೈವ ತ್ರಯೋ ಧಾತವೋ ಯದುತ ಸತ್ತ್ವಂ ರಜಸ್ತಮ ಇತಿ |

ಅಯಂ ತೇ ಯೋನಿರೃತ್ವಿಯೋ ಯತೋ ಜಾತೋ ಅರೋಚಥಾಃ |

ತಂ ಜಾನಂನಗ್ನ ಆರೋಹಾಥಾ ನೋ ವರ್ಧಯಾ ರಯಿಮ್ |

ಇತ್ಯನೇನ ಮಂತ್ರೇಣಾಗ್ನಿಮಾಜಿಘ್ರೇತ್ |

ಏಷ ಹ ವಾ ಅಗ್ನೇರ್ಯೋನಿರ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಃ |

ಪ್ರಾಣಂ ಗಚ್ಛ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯೇವಮೇವೈತದಾಹ || ೨ ||

ಗ್ರಾಮಾದಗ್ನಿಮಾಹೃತ್ಯ ಪೂರ್ವೈವದಗ್ನಿಮಾಘ್ರಾಪಯೇತ್ |

ಯದಗ್ನಿಂ ನ ವಿಂದೇದಪ್ಸು ಜುಹುಯಾತ್ |

ಆಪೋ ವೈ ಸರ್ವಾ ದೇವತಾಃ |

ಸರ್ವಾಭ್ಯೋ ದೇವತಾಭ್ಯೋ ಜುಹೋಮಿ ಸ್ವಾಹೇತಿ ಹುತ್ವೋದ್ಧೃತ್ಯ ಪ್ರಾಶ್ನೀಯಾತ್ಸಾಜ್ಯಂ ಹವಿರನಾಮಯಮ್ |

ಮೋಕ್ಷಮಂತ್ರಸ್ತ್ರಯ್ಯೇವಂ ವಿಂದೇತ್ |

ತದ್ಬ್ರಹ್ಮ ತದುಪಾಸಿತವ್ಯಮ್ |

ಏವಮೇವೈತದ್ಭಗವಂನಿತಿ ವೈ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ || ೩ ||

|| ಅಥ ಪಞ್ಚಮ ಖಂಡಃ |

ಅಥ ಹೈನಮತ್ರಿಃ ಪಪ್ರಚ್ಛ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಮ್ |

ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ತ್ವಾ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಾಯಜ್ಞೋಪವೀತಿ ಕಥಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಇತಿ |

ಸ ಹೋವಾಚ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಃ |

ಇದಮೇವಾಸ್ಯ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಂ ಯ ಆತ್ಮಾ ಅಪಃ ಪ್ರಾಶ್ಯಾಚಮ್ಯ |

ಅಯಂ ವಿಧಿಃ ಪ್ರವ್ರಾಜಿನಾಮ್ || ೧ ||

ವೀರಾಧ್ವಾನೇ ವಾನಾಶಕೇ ವಾಪಾಂ ಪ್ರವೇಶೇ ವಾಗ್ನಿಪ್ರವೇಶೇ ವಾ ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನೇ ವಾ |

ಅಥ ಪರಿವ್ರಾಡ್ವಿವರ್ಣವಾಸಾ ಮುಂಡೋಽಪರಿಗ್ರಹಃ ಶುಚಿರದ್ರೋಹೀ ಭೈಕ್ಷಮಾಣೋ ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯಾಯ ಭವತೀತಿ |

ಯದ್ಯಾತುರಃ ಸ್ಯಾನ್ಮನಸಾ ವಾಚಾ ಸಂನ್ಯಸೇತ್ |

ಏಷ ಪಂಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಹಾನುವಿತ್ತಸ್ತೇನೈತಿ ಸಂನ್ಯಾಸೀ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಿತಿ |

ಏವಮೇವೈಷ ಭಗವಂನಿತಿ ವೈ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ || ೨ ||

|| ಅಥ ಷಷ್ಠ ಖಂಡಃ |

ತತ್ರ ಪರಮಹಂಸಾ ನಾಮ ಸಂವರ್ತಕಾರುಣಿಶ್ವೇತಕೇತುದುರ್ವಾಸಋಭುನಿದಾಘಜಡಭರತದತ್ತತ್ರೇಯರೈವತಕ-

ಪ್ರಭೃತಯೋಽವ್ಯಕ್ತಲಿಙ್ಗಾ ಅವ್ಯಕ್ತಾಚಾರಾ ಅನುನ್ಮತ್ತಾ ಉನ್ಮತ್ತವದಾಚರಂತಃ || ೧ ||

ಇತಿ ಶ್ರುತೇಃ |

ತ್ರಿದಂಡಂ ಕಮಂಡಲುಂ ಶಿಕ್ಯಂ ಪಾತ್ರಂ ಜಲಪವಿತ್ರಂ ಶಿಖಾಂ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಂ ಚೇತ್ಯೇತತ್ಸರ್ವಂ ಭೂಃ ಸ್ವಾಹೇತ್ಯಪ್ಸು ಪರಿತ್ಯಜ್ಯಾತ್ಮಾನಮನ್ವಿಚ್ಛೇತ್ || ೨ ||

ಯಥಾಜಾತರೂಪಧರೋ ನಿರ್ದ್ವಂದ್ವೋ ನಿಷ್ಪರಿಗ್ರಹಃ ತತ್ತ್ವಬ್ರಹ್ಮಮಾರ್ಗೇ ಸಮ್ಯಕ್ಸಂಪಂನಃ ಶುದ್ಧಮಾನಸಃ ಪ್ರಾಣಸಂಧಾರಣಾರ್ಥಂ ಯಥೋಕ್ತಕಾಲೇ ವಿಮುಕ್ತೋ ಭೈಕ್ಷಮಾಚರಂನುದರಪಾತ್ರೇಣ ಲಾಭಾಲಾಭೌ ಸಮೋ ಭೂತ್ವಾ ಶೂನ್ಯಾಗಾರದೇವಗೃಹತೃಣಕೂಟವಲ್ಮೀಕವೃಕ್ಷಮೂಲ-

ಕುಲಾಲಶಾಲಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಶಾಲಾನದೀಪುಲಿನಗಿರಿಕುಹರಕಂದರಕೋಟರನಿರ್ಝರಸ್ಥಂಡಿಲೇ-ಷ್ವನಿಕೇತವಾಸ್ಯಪ್ರಯತ್ನೋ ನಿರ್ಮಮಃ ಶುಕ್ಲಧ್ಯಾನಪರಾಯಣೋಽಧ್ಯಾತ್ಮನಿಷ್ಠಃ ಶುಭಾಶುಭಕರ್ಮನಿರ್ಮೂಲನಪರಃ ಸಂನ್ಯಾಸೇನ ದೇಹತ್ಯಾಗಂ ಕರೋತಿ ಸ ಪರಮಹಂಸೋ ನಾಮ |

ಇತ್ಯುಪನಿಷತ್ || ೩ ||

ಓಂ ಪೂರ್ಣಮದಃ ಪೂರ್ಣಮಿದಂ ಪೂರ್ಣಾತ್ ಪೂರ್ಣಮುದಚ್ಯತೇ |

ಪೂರ್ಣಸ್ಯ ಪೂರ್ಣಮಾದಾಯ ಪೂರ್ಣಮೇವಾವಶಿಷ್ಯತೇ